(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 074

॥ శ్రీః ॥
7.74. అధ్యాయః 074
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అర్జునప్రతిజ్ఞాశ్రవణచకితస్య జయద్రథస్య ద్రోణతుర్యోధనాశ్యాసనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-74-0x(4452)(47487)
శ్రుత్వా తు తం మహాశబ్దం పాండూనాం పుత్రగృద్ధినాం।
చారైః ప్రవేదితస్త్రస్తః సముత్థాయ జయద్రథః॥ 7-74-1(47488)
శోకసంమూఢహృదయో దుఃఖేనాభ్యాహతో భృశం।
మజ్జమాన ఇవాగాధే విపులే శోకసాగరే।
జగామ సమితిం రాజ్ఞాం సైంధవో విమృశన్బహు॥ 7-74-2(47489)
స తేషాం నరదేవానాం సకాశే పర్యదేవయత్।
అభిమన్యుపితుర్భీతః సవ్రీడో వాక్యమబ్రవీత్॥ 7-74-3(47490)
యోఽసౌ పాండోః కిల క్షేత్రే జాతః శక్రేణ కామినా।
స నినీషతి దుర్బుద్ధిర్మాం కిలైకం యమక్షయం॥ 7-74-4(47491)
స్వస్తి వోఽస్తు గమిష్యామి స్వగృహం జీవితేప్సయా। 7-74-5(47492)
అథవాస్త్రప్రతిబలాస్త్రాత మాం క్షత్రియర్షభాః।
పార్థేన ప్రార్థితం వీరాస్తే సందత్త మమాభయం॥ 7-74-6(47493)
ద్రోణదుర్యోధనకృపాః కర్ణమద్రేశబాహ్లికాః।
దుఃశాసనాదయః శక్తాస్త్రాతుమప్యంతకార్దితం॥ 7-74-7(47494)
కిమంగ పునరేకేన ఫల్గునేన జిఘాంసతా।
న త్రాస్యంతి భవంతో మాం సమస్తాః పతయః క్షితేః॥ 7-74-8(47495)
ప్రతిజ్ఞాం పాండవేయానాం శ్రుత్వా మమ మహద్భయం।
సీదంతి మమ గాత్రాణి ముమూర్షోరివ పార్థివాః॥ 7-74-9(47496)
వధో నూనం ప్రతిజ్ఞాతో మమ గాండీవధన్వనా।
తథాహి హృష్టాః క్రోశంతి శోకకాలేఽపి పాండవాః॥ 7-74-10(47497)
తన్న దేవా న గంధర్వా నాసురోరగరాక్షసాః।
ఉత్సహంతేఽన్యథా కర్తుం కుత ఏవ నరాధిపాః॥ 7-74-11(47498)
తస్మాన్మామనుజానీత భద్రం వోఽస్తు నరర్షభాః।
అదర్శనం గమిష్యామి న మాం ద్రక్ష్యంతి పాండవాః॥ 7-74-12(47499)
సంజయ ఉవాచ। 7-74-13x(4453)
ఏవం విలపమానం తం భయాద్వ్యాకులచేతసం।
ఆత్మకార్యగరీయస్త్వాద్రాజా దుర్యోధనోఽబ్రవీత్॥ 7-74-13(47500)
న భేతవ్యం నరవ్యాఘ్ర కో హి త్వాం పురుషర్షభ।
మధ్యే క్షత్రియవీరాణాం తిష్ఠంతం ప్రార్థయేద్యుధి॥ 7-74-14(47501)
`ఏతేషాం నరదేవానాం మత్తమాతంగగామినాం।
సంఘాతముపయాతానామపి విభ్యేత్పురందరః'॥ 7-74-15(47502)
అహం వైకర్తనః కర్ణశ్చిత్రసేనో వివింశతిః।
భూరిశ్రవాః శలః శల్యో వృషసేనో దురాసదః॥ 7-74-16(47503)
పురుమిత్రో జయో భోజః కాంభోజశ్చ సుదక్షిణః।
సత్యవ్రతో మహాబాహుర్వికర్ణో దుర్ముఖశ్చ హ॥ 7-74-17(47504)
దుఃశాసనః సుబాహుశ్చ కాలింగశ్చాప్యుదాయుధః।
విందానువిందావావంత్యౌ ద్రోణో ద్రౌణిశ్చ సౌబలః॥ 7-74-18(47505)
`మాయావీ బలవాంఛూరో రాక్షసశ్చాప్యలంబుసః'।
ఏతే చాన్యే చ బహవో నానాజనపదేశ్వరాః।
ససైన్యాస్త్వాభిగోప్స్యంతి వ్యేతు తే మానసో జ్వరః॥ 7-74-19(47506)
త్వం చాపి రథినాం శ్రేష్ఠః స్వయం శూరోఽమితద్యుతే।
స కథం పాండవేయేభ్యో భయం పశ్యసి వైంధవ॥ 7-74-20(47507)
అక్షౌహిణ్యో మహావీర్య మదీయాస్తవ రక్షణే।
యత్తా యోత్స్యంతి మాభైస్త్వం సైంధవ వ్యేతు తే భయం॥ 7-74-21(47508)
సంజయ ఉవాచ। 7-74-22x(4454)
ఏవమాశ్వాసితో రాజన్పుత్రేణ తవ సైంధవః।
దుర్యోధనేన సహితో ద్రోణం రాత్రావుపాగమత్॥ 7-74-22(47509)
ఉపసంగృహ్య చరణౌ ద్రోణాయ స విశాంపతిః।
ఉపోపవిశ్య ప్రణతః పర్యపృచ్ఛదిదం వచః॥ 7-74-23(47510)
నిమిత్తే దూరపాతిత్వే లఘుత్వే దృఢవేధనే।
మమ బ్రవీతు భగవాన్విశేషం ఫల్గునస్య చ॥ 7-74-24(47511)
విద్యావిశేషమిచ్ఛామి జ్ఞాతుమాచార్య తత్త్వతః।
అర్జునస్యాత్మనశ్చైవ యాథాతథ్యం ప్రచక్ష్వ మే॥ 7-74-25(47512)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-74-26x(4455)
సమమాచార్యకం తాత తవ చైవార్జునస్య చ।
యోగాద్దుఃఖోషితత్వాచ్చ తస్మాత్త్వత్తోఽధికోఽర్జునః॥ 7-74-26(47513)
న తు తే యుధి సంత్రాసః కార్యః పార్థాత్కథంచన।
అహం హి రక్షితా తాత భయాత్త్వాం నాత్ర సంశయః॥ 7-74-27(47514)
న హి మద్బాహుగుప్తస్య ప్రభవంత్యమరా అపి।
వ్యూహయిష్యామి తం వ్యూహం యం పార్థో న తరిష్యతి॥ 7-74-28(47515)
తస్మాద్యుధ్యస్వ మాభైస్త్వం స్వధర్మమనుపాలయ।
పితృపైతామహం మార్గమనుయాహి మహారథ॥ 7-74-29(47516)
అధీతా విధివద్వేదా అగ్నయః సుహుతాస్త్వయా।
ఇష్టం చ బహుభిర్యజ్ఞైర్న తే మృత్యుర్భయంకరః॥ 7-74-30(47517)
దుర్లభం మానుషైర్మందైర్మహాభాగ్యమవాప్య తు।
భుజవీర్యార్జితాఁల్లోకాందివ్యాన్ప్రాప్స్యస్యనుత్తమాన్॥ 7-74-31(47518)
కురవః పాండవాశ్చైవ వృష్ణయోఽన్యే చ మానవాః।
అహం చ సహపుత్రేణ అధ్రువా ఇతి చింత్యతాం॥ 7-74-32(47519)
పర్యాయేణ వయం సర్వే కాలేన బలినా హతాః।
పరలోకం గమిష్యామః స్వైఃస్వైః కర్మభిరన్వితాః॥ 7-74-33(47520)
తపస్తప్త్వా తు యాఁల్లోకాన్ప్రాప్నువంతి తపస్వినః।
క్షత్రధర్మాశ్రితాః వీరాః క్షత్రియాః ప్రాప్నువంతి తాన్॥ 7-74-34(47521)
ఏవమాశ్వాసితో రాజా భారద్వాజేన సైంధవః।
అపానుదద్భయం పార్థాద్యుద్ధాయ చ మనో దధే॥ 7-74-35(47522)
తతః ప్రహర్షః సైన్యానాం తస్య చాసీద్విశాంపతే।
వాదిత్రాణాం ధ్వనిశ్చోగ్రః సింహనాదరవైః సహ॥ ॥ 7-74-36(47523)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ప్రతిజ్ఞాపర్వణి చతుఃసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 74 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-74-4 కిలేత్యరుచౌ॥ 5-74-5 స్వగృహాజ్జీవితేప్సయా ఇతి ఙ. పాఠః॥
5-74-6 పార్థేన పార్థివా వీరాస్తంద్దదధ్వం మమాభయం ఇతి క.ట.పాఠః॥
5-74-24 నిమిత్తే లక్ష్యభేదనే॥
5-74-26 యోగాదభ్యాసాత్। దుఃఖోచితత్వాచ్చ ఇతి క.ట.ఙ.పాఠః॥
5-74-30 మృత్యుభవం భయం ఇతి క.పాఠః॥
5-74-74 చతుఃసప్తతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.